Trong nhiều năm, công nghệ nhận dạng qua tần số vô tuyến (RFID) giống như một cuộc trò chuyện toàn cầu mà ở đó, mỗi châu lục lại nói một “ngôn ngữ” khác nhau. Sự thiếu đồng bộ về tần số hoạt động đã tạo ra một rào cản vô hình, kìm hãm tiềm năng của RFID trong các ứng dụng xuyên quốc gia. Tuy nhiên, một quyết định mang tính lịch sử từ hàng loạt quốc gia châu Âu vừa qua hứa hẹn sẽ phá vỡ “tháp Babel” này, mở ra một kỷ nguyên mới cho chuỗi cung ứng và các sáng kiến kỹ thuật số toàn cầu.
“Bức tường vô hình” lịch sử của RFID và nỗ lực phá bỏ
Về cơ bản, công nghệ UHF RAIN RFID trên thế giới hoạt động trong hai dải tần chính: dải 865-868 MHz (chủ yếu ở châu Âu) và dải 902-928 MHz (được sử dụng ở Bắc Mỹ và phần lớn các quốc gia còn lại). Sự khác biệt này buộc các công ty toàn cầu phải đối mặt với một lựa chọn phức tạp: phát triển các sản phẩm RFID riêng biệt cho từng thị trường hoặc chấp nhận hiệu suất không đồng đều.
Nhận thấy rào cản này, Viện Tiêu chuẩn Viễn thông Châu Âu (ETSI) đã thiết lập một dải tần trên (upper band) hẹp từ 915-921 MHz. Điểm mấu chốt là dải tần này trùng lắp một phần với dải tần đang được sử dụng rộng rãi ở Bắc Mỹ. Đây chính là “cây cầu” kết nối hai hệ thống, nhưng việc thông qua nó lại là một quá trình vận động hành lang kéo dài.
Mới đây, sau hai năm nỗ lực của các tổ chức như RAIN Alliance, 11 quốc gia châu Âu nữa đã chính thức phê duyệt dải tần trên, nâng tổng số thành viên chấp thuận lên 35. Đây là một khối lượng tới hạn (critical mass), báo hiệu sự thay đổi toàn diện trên toàn châu lục.
Không chỉ đồng bộ, mà còn vượt trội về hiệu năng
Việc chuyển sang dải tần trên không chỉ mang ý nghĩa về sự hòa hợp toàn cầu. Theo ông Josef Preishuber-Pflügl, trưởng bộ phận pháp lý của RAIN Alliance, nó còn mang lại một bước nhảy vọt về hiệu suất kỹ thuật:
-
Tầm đọc xa hơn tới 40%: Cho phép quét thẻ từ khoảng cách xa hơn, lý tưởng cho các kho bãi quy mô lớn hoặc các cổng kiểm soát tốc độ cao.
-
Tốc độ truyền dữ liệu gấp đôi: Giảm đáng kể thời gian xử lý, giúp tăng thông lượng hàng hóa qua mỗi điểm quét.
-
Công suất mạnh mẽ hơn: Công suất phát của đầu đọc tăng gấp đôi (từ 2W lên 4W) và công suất phản xạ của thẻ tăng gấp mười lần. Điều này giúp tăng cường độ tin cậy, đặc biệt là khả năng đọc xuyên qua các vật liệu khó như chất lỏng hoặc kim loại.
Bà Aileen Ryan, CEO của RAIN Alliance, nhận định: “Đây là một khoảnh khắc trọng đại và là một chiến thắng lớn cho ngành công nghiệp RFID. Nó loại bỏ một trong những trở ngại cuối cùng để công nghệ RAIN RFID có thể mở rộng quy mô trên toàn cầu.”
Mở đường cho Hộ chiếu Sản phẩm Kỹ thuật số và các sáng kiến toàn cầu
Sự thay đổi này diễn ra vào một thời điểm không thể thích hợp hơn. Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy mạnh mẽ sáng kiến Hộ chiếu Sản phẩm Kỹ thuật số (Digital Product Passport – DPP), yêu cầu các sản phẩm phải được theo dõi và ghi lại thông tin trong suốt vòng đời, từ sản xuất đến tái chế.
Để hiện thực hóa DPP, cần có một công nghệ có thể định danh và truy xuất nguồn gốc sản phẩm một cách tự động và xuyên biên giới. RFID chính là câu trả lời. Và việc hài hòa hóa tần số là điều kiện tiên quyết để một chiếc thẻ RFID gắn trên sản phẩm sản xuất tại Việt Nam có thể được quét và nhận dạng dễ dàng tại một trung tâm phân phối ở Pháp hay một cửa hàng bán lẻ ở Mỹ.
Mặc dù vẫn còn ba quốc gia (Đức, Hy Lạp, Hà Lan) chưa thông qua dải tần mới do các vấn đề liên quan đến tần số quân sự, bà Ryan lạc quan rằng đây chỉ là vấn đề thời gian. Với sự đồng thuận của 35 quốc gia, các nhà sản xuất thiết bị và nhà phát triển giải pháp giờ đây đã có đủ sự tự tin để đầu tư và đổi mới.
Quyết định này không chỉ là một thay đổi kỹ thuật, nó là một chất xúc tác chiến lược, hứa hẹn sẽ đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, tạo ra một chuỗi cung ứng minh bạch, hiệu quả và bền vững hơn trên quy mô toàn cầu.
